ویژگی­های جمعیت­ شناختی از نظر روانشناسی

Posted on

ویژگی­های جمعیت­شناختی

1-3-1-2- تعریف

به ویژگی­های کلی هر فرد مانند جنسیت، تحصیلات، سن، تجربه­کاری، الگوی نقش، نظام آموزشی و جایگاه اجتماعی وی در جامعه خود گفته می­شود (پورداریانی، 1382).

 

2-3-1-2- مهمترین ویژگی­های جمعیت­شناختی

1-2-3-1-2- تجربه کاری

کارکنان سازمان در شغل یا صنعتی که کار خود را در آن آغاز می­کنند، در بسیاری موارد دارای تجربه قبلی هستند. تجربه­کاری قبلی در مسیر خاصی از فعالیت اقتصادی، همبستگی مثبتی با موفقیت دارد. همبستگی زیاد بین میزان موفقیت و تجربه قبلی نباید شگفت­آور باشد.

از این­رو، اکثریت کارکنان خواه موفق، خواه ناموفق که در صنعت خود، دارای تجربه قبلی بوده­اند. توانایی آن را دارند که کارها را بهتر از رئیس و کارفرمای خود انجام دهند.

 

2-2-3-1-2-الگوی نقش

خانواده و دوستان نیز به عنوان الگوی نقش برای بهره­وی شدن موثر می­باشند. حداقل ۴۰ درصد کارکنان موفق در خانواده­های خود، تجربیات بهره­وذی را مشاهده نموده­اند. البته مشاهده موفقیت اشخاص دیگر نیز، کارکنان را متمایل به پذیرش مخاطره بهره­وری می­نماید (اصلانی، 1390).

به­طور کلی وجود یک الگوی نقش سبب تشویق تلاش­های کارآفرینانه در جهت بهره­وری در فرد می­شود که این الگوها اغلب در محیط­های کاری نیز حضور دارند. به طور کلی وجود یک الگوی نقش سبب تشویق تلاش­های کارکنان در جهت بهره­وری می­شود که این الگوها ممکن است در خانواده یا بین دوستان یا در محیط­های کاری باشند.

 

3-2-3-1-2-تحصیلات

یکی از موضوعات مورد توجه محققین این بود که آیا افراد، بالنده به دنیا می­آیند یا اینکه از طریق تحصیل بالنده می­شوند؟ این نکته، اهمیت تحصیلات را بحث بهره­وری هویدا می­سازد.

  اضطراب عامل مرگ بیماران قلبی است

«وسپر» (۱۹۸۲) در خصوص تحصیلات کارکنان که احتمال شکست آن­ها حتی بیشتر از دسته اول است، کسانی هستند که آموزش دیده اند اما تجربه ندارند. بر عکس آن، کارکنانی که هم تجربه دارند و هم آموزش دیده­اند، پرسودترین فعالیت­ها را هدایت می­نمایند.

 

4-2-3-1-2- سن

اساساً نمی توان سن مطلوبی را برای آغاز فعالیت­های در جهت افزایش بهره­وری معین کرد. مطالعه و بررسی در مورد بهره­وری نشان می­دهد که افراد موفق می­توانند در هر گروه سنی و از نوجوانی تا پیری وجود داشته باشند. مثلاً با ورود اینترنت به زندگی انسان امروز، بسیاری از کسب و کارهای اینترنتی را نوجوانان و جوانان راه انداختند. این موضوع ۱۰ سال پیش سابقه نداشت. با توجه به تحقیقات انجام شده توسط «فرای» (۱۹۹۳) می توان گفت که شاید بهترین زمان برای بهره­وری کارکنان، اواخر ۲۰سالگی تا اوایل ۴۰سالگی باشد، البته استثناهایی نیز وجود دارد (اصلانی، 1390).

5-2-3-1-2- نظام آموزشی

امروزه بر اکثر دولت­مردان و سیاست­گذاران آشکار شده است که می­توانند از طریق نظام آموزشی بر فراگیران تأثیر بگذارند و بدین طریق، میزان بهره­وری سازمانی را درجامعه افزایش دهند.

اگر نظام آموزشی به گونه­ای باشد که افراد بتوانند علاوه بر کسب دانش، چگونگی استفاده از آن را در محیط و بازار (دنیای کسب و کار) نیز یاد بگیرند، تعداد افراد بالنده و به دنبال آن بهره­وری سازمانی سبب خواهد شد.

 

6-2-3-1-2-جایگاه اجتماعی

قرار نگرفتن فرد در پایگاه اجتماعی مورد انتظار نیز سبب می شود تا فرد نسبت به اقدام در جهت بهره­وری سازمان خود انگیزش نشان دهد. در این زمینه «جرج هومانز» مطالعاتی را انجام داد و در نظریه خود برای پیش­بینی و توصیف پاسخ­های افراد نسبت به فرصت­های بهره­وری تأکید نمود که هیچ کدام از متغیرها همچون قدرت، جایگاه، رتبه و سمت به تنهایی برای تشریح انگیزه فرد برای بهره­وری کافی نمی­باشد.

  تاثیر مثبت دین و معنویات بربهداشت روان وافزایش امید

وی در مطالعات خود برای بررسی تأثیر پایگاه اجتماعی بر رفتار فرد، سه نوع موقعیت اجتماعی پائین، متوسط و بالا را در نظر می­گیرد. وی در نتایج حاصله خود چنین آورده، هنگامی که اختلاف بین پایگاه اجتماعی فرد و خود وی وجود داشته باشد. او را به انجام رفتارهای متفاوت تحریک می نماید.

سایر ویژگی­های جمعیت شناختی نیز عبارتند از:

  • نارضایتی از شغل قبلی
  • مهاجرت
  • شرایط کودکی و…. (اصلانی، 1390).