پایان نامه با کلید واژه های ارزش افزوده

پایه مالیاتی وسیعی میباشد که میتواند منبع قابل اطمینانی برای درآمد دولتها باشد. قدرت درآمدزایی این مالیات به آن اعتباری بعنوان ماشین پول ساز برای دولتها داده است. این مالیات اگر به صورت کارا اجرا شود یک حالت خود اجرایی خواهد داشت، بطوریکه فروشنده کالا یا خدمت بعنوان نماینده دولت، این مالیات را اخذ مینماید و بنابراین نسبت به سایر مالیاتها هزینه های اجرایی کمتری خواهد داشت(آقایی،1376).
قوانین و مقرارت مالیاتی :هر کشوری قبل از آنکه برای یافتن طرز اداره سیستم مالیاتی تلاش کند باید تاثیر روشنی از حدود آن سیستم داشته باشد همچنین باشد اطلاع دقیقی از انواع مالیات ها ، نرخ ها و افراد مشمول و دیگر نکات فراهم گردد نخستین گام برای بهبود اداره مالیات گردآوری و یک کاسه کردن قوانین مختلف مالیاتی است (صمیمی،68:1384)
تشویق های مالیاتی : علاوه بر معافیت ها و بخشودگی های مالیاتی تشویق هایی نیز در منابع مالیاتی برای مودیان لحاظ گردیده است (صمیمی،68:1384).
2-1-8- مالیات بر ارزش افزوده1
مالیات بر ارزش افزوده نه تنها مالیات نسبتاً سادهای است بلکه رایجترین مالیات دردنیای امروز نیز محسوب میشود.از دیدگاه اقتصادی ارزش افزوده مابهالتفاوت ارزش ستاده وارزش داده است اما در تدوین قانون به لحاظ ارائه نگرش مطلوب اجرایی این تعریف بر اساس استانداردهای حسابداری وبا تکیه بر روش صورتحساب ارائه میگردد. براین اساس ارزش افزوده را تفاوت بین ارزش کالاها وخدمات عرضه شده با ارزش کالاهاوخدمات خریداری شده یک شخص در یک دوره معین تعریف میکنند. با توجه به تعریف مذکور مالیات بر ارزش افزوده در واقع نوعی مالیات بر فروش چند مرحلهای است که خرید کالاها و خدمات واسطهای رااز پرداخت مالیات معاف میکنند. مالیات بر ارزش افزوده ازانواع مالیات غیر مستقیم محسوب میشود که بر مصرف وضع میگردد این نوع مالیات نوعی مالیات چند مرحلهای است که در مراحل مختلف زنجیره تولید توزیع براساس درصدی از ارزش افزوده کالاهای تولید شده یا خدمات ارائه شده در هر مرحلهای اخذ میشود ولی مالیات پرداختی درهرمرحله اززنجیره واردات، تولید، توزیع به عنصرمرحله بعدی انتقال مییابد تا نهایتا توسط مصرف کننده نهایی پرداخت گردد(احمدی،3:1386).
2-1-9- تعریف مالیات بر ارزش افزوده
به‌ طورخلاصه مالیات بر ارزش افزوده نوعی مالیات غیرمستقیم عام بر عموم کالاها و خدمات (مگر موارد معاف) است که به‌صورت چند مرحله‌ای از اضافه ارزش کالاهای تولید شده (ارزشی که درهرمرحله به ارزش کالا افزوده می‌شود) یا خدمات ارائه شده در مراحل مختلف تولید و توزیع اخذ می‌ شود.مالیات برارزش افزوده ؛ مالیاتی است که در طول فرآیند تولید و خدمات از محل تولید تا فروش کالا به مشتری نهایی، مرحله‌ به ‌مرحله گرفته میشود. نکته مهم آن‌که چون جمع ارزش افزوده‌های بنگاه‌های اقتصادی در یک کشور برابر تولید ملی همان کشور است (معاملات واسطه‌ای – کل معاملات – ارزش افزوده) بنابراین مالیات برارزش افزوده برابر مالیات بر تولید ناخالص ملی است(سازمان امور مالیاتی،1387).

2-1-10- تاریخچهی مالیات بر ارزش افزوده در جهان
ایده اصلی مالیات بر ارزش افزوده توسط یک بازرگان آلمانی به نام فون زیمنس در مسال 1918 میلادی داده شد. ایده های دیگری نیز در سال 1920 ارائه شد. برای مثال آدامز (1921) روش فاکتورنویسی – اعتباری را پیشنهاد نمود. در توسعه مفهومی این سیستم مالیاتی سهم موریس لوره قابل توجه است. او از ابتدای طراحی مالیات بر ارزش افزوده نظریه پردازی کرد و در دفاع از آن، تئوریهای اقتصادی را به خدمت گرفت. امروزه از او به عنوان پدر مالیات بر ارزش افزوده فرانسه یاد می شود.تعدیل سیستم مالیاتی کشورها بر مبنای مالیات بر ارزش افزوده به کندی آغاز شد. اولین سیستم مالیات بر ارزش افزوده در فرانسه در سال 1948 بکار گرفته شد. این مالیات در ابتدا در بخش صنایع بکار رفت و کالاهای سرمایه را شامل می شد. اجرای مالیات بر ارزش افزوده در بخش صنعت به صورت تسلسلی در سال 1960 در ساحل عاج و در همین سال در سنگال صورت گرفت. در سال 1953 در ایالت میشیگان نیز مالیات عملکرد تجاری بر مبنای پایه محاسباتی در شکل مالیات بر ارزش افزوده اعمال شد.در اواخر سال 1960 میلادی دامنه گسترش مالیات بر ارزش افزوده شتاب گرفت . برزیل در آمریکای لاتین در سال 1967 مالیات بر ارزش افزوده را پذیرفت. در همین سال دانمارک سیستم مالیاتی خود را بر مبنای مالیات بر ارزش افزوده تعدیل نمود و این سیستم در اتحادیه اروپا از این سال گسترش یافت. عملی کردن مالیات بر ارزش افزوده تا اوخر 1970 به سرعت گسترش یافت، اما در این دهه با رکود مواجه شد. مجددا رجوع به مالیات بر ارزش افزوده از 1980 به اوج رسید و این روند تا پایان دهه 1990 میلادی ادامه یافت . امروزه منبع درآمد مالیاتی بیش از 120 کشور بر مبنای سیستم مالیات بر ارزش افزوده طراحی شده است و حدود 4 میلیارد نفر از ساکنان کره زمین (تقریبا 70% جمعیت جهان) در کشورهایی زندگی می کنند که مالیات بر ارزش افزوده در آن ها اجرا می شود. در نتیجه چنین سیستمی در حدود 18 تریلیون دلار به درآمد مالیاتی این کشورها افزوده شده که تقریبا یک سوم از کل درآمدهای مالیاتی آن ها به حساب می آید. (کمیجانی، 1374: 7 و 8)
2-1-11- تاریخچه مالیات برارزش افزوده درایران
در سال 1366 لایحه قانون مالیات بر ارزش افزوده به مجلس رفت و پس از تصویب 6 ماه از آن در شور دوم به علت شرایط خاص ناشی از جنگ و اجرای سیاست تثبی
ت قیمتها به دولت مسترد شد. پس از بررسی ها ومباحث کارشناسی بسیار بار دیگر در سال 1370 پیش روی دولت قرار گرفت وباردیگردرسال1376 بررسی های علمی جدیدی برای استقرار این مالیات آغاز شد.در سال 1379 دفتر مستقلی برای قانون مالیات بر ارزش افزوده در سازمان امورمالیاتی کشور تاسیس شد. ارائه پیش نویس جدید مالیات برارزش افزوده در سال 1380 صورت پذیرفت و در مهر ماه 1381 این لایحه تقدیم مجلس شد. در سال 1383 مجمع تشخیص مصلحت نظام، استقرار این نظام مالیاتی را به تصویب رساند و کلیات این طرح در سال 1384 مورد بررسی مجلس قرارگرفت و در تیر ماه 1385 مجلس شورای اسلامی بر اساس اصل 85 قانون اساسی تصویب اجرای آزمایشی قانون را به کمیسیون امور اقتصادی تفویض کرد. سپس این لایحه برای تایید نهایی به شورای نگهبان تقدیم شد، اماشورای نگهبان ایرادهایی به این لایحه گرفت و آن را به مجلس بازگرداند. در نهایت قانون مالیات بر ارزش افزوده در تاریخ 17 اردیبهشت ماه سال 1387 به تصویب مجلس شورای اسلامی و در تاریخ 2 خرداد ماه سال 1387 به تایید شورای نگهبان رسید و در اول تیر ماه 1387 از سوی رئیس جمهور وقت به وزارت امور اقتصادی و دارایی ابلاغ شد تا از مهر ماه 87 به مدت پنج سال به طور آزمایشی اجرا گردد.(سازمان امور مالیاتی کشور، قانون مالیات بر ارزش افزوده، 1387: 1و2)
در این رهگذر نظام مالیاتی باید بتواند در آینده های نه چندان دور نقش محوری عمده ای را در ساختاردرآمدی دولت ایفا نماید به عبارت دیگر درآمدهای مالیاتی به عنوان منبع اصلی تأمین مالی برنامه های توسعه نقش فزایندهای بر تحقق رشد و توسعه یافتگی کشور ایفا خواهند نمود(پژویان،16:1389).
2-1-12- مزایا و نتایج اصلی استقرار نظام مالیات بر ارزش افزوده
-شفاف سازی تدریجی مبادلات اقتصادی به دلیل ویژگی خودکنترلی این مالیات و قابلیت رد یابی -معاملات در زنجیره‌های واردات/تولید/توزیع/صادرات؛
-تشویق صادرات و حمایت از سرمایه‌گذاری و تولید؛
-اخذ مالیات بیشتر از آن دسته از افراد جامعه که کالاها و خدمات لوکس‌ و غیر ضروری بیشتری را مصرف می‌نمایند؛
-افزایش مستقیم وغیر مستقیم میزان درآمدهای مالیاتی و نسبت آن از کل درآمدهای جاری دولت؛
-جلوگیری از اخذ مالیات مضاعف بر مصرف محصول(یا خدمت) نهایی(سازمان امور مالیاتی کشور،1387)

2-1-13- ویژگی های مالیات بر ارزش افزوده
1- پایه مالیاتی بسیار گستردهای دارد (بر پایه مصرف وضع میگردد).
2-تامین بخش قابل ملاحظهای از درآمدهای دولت بعنوان یک منبع درآمد با ثبات وانعطافپذیر.
3-به دلیل وضع مالیات برپایه مصرف هیچگونه افزایش فشاربرفعالان اقتصادی بدنبال نخواهد داشت.
4- ایجاد یک نظام مالیاتی خود اجرا و بر مبنای خود اظهاری در این حالت به دلیل مشارکت فعال مودی هزینه وصول پائین میباشد .
5- موجب شفافسازی مبادلات ودر نتیجه شناسایی بخشی از اقتصاد پنهان میشود.
6- کمک به بهبود سطح بهرهبرداری از فناوری اطلاعات و بهرهوری از طریق اتوماسیون اداری در کل نظام مالیاتی بعنوان یک نوع مالیات مدرن که بایستی برمبنای نظامهای مکانیزه وصول مالیات به اجرا گذاشته شود.
7-سرعت وصول آن بالا و موجب حداقل اختلاف بین تشکیلات مالیاتی و مودیان میشود.
8-موجب هیچگونه اخذ مالیات مضاعف از کالا و خدمات نمی‌گردد.
9- شکل تعیین فهرست کالاها و خدمات مشمول و مصرف کننده نهایی دراین نظام وجود ندارد (احمدی، 1386: 4).

2-1-14- شیوه اجرایی مالیات بر ارزش افزوده
روش اجرایی مالیات بر ارزش افزوده بدین گونه است که هر تولید کننده یا فروشنده در زمان فروش اجناس و خدمات خود مالیات مورد نظر را بر فاکتور خود افزوده و مبلغ مالیات را همراه با قیمت کالا وخدمات ارائه شده از خریدار دریافت مینماید.اولین فروشنده مالیات را به طوریکجا به حساب دولت واریز کرده ودر مراحل بعدی هر فروشنده فقط مابه التفاوت مالیات (مالیات دریافتی پس از کسر مالیاتی که خود قبلاً پرداخت نموده) رابه حساب سازمان امورمالیاتی واریز میکند. درخصوص مالیات برارزش افزوده دورههای مالیاتی سه ماه پیش بینی شده است (احمدی، 1386: 5).
2-1-15- محاسبه مالیات بر ارزش افزوده
ارزش افزوده در یک بنگاه برابر است با تفاوت بین فروش بنگاه و هزینه های خرید کالاها و خدمات از بنگاه های دیگر. بنابراین ارزش افزوده می تواند از دو دیدگاه تجمعی و تفریقی مورد بررسی قرار گیرد. روش تجمعی بر مبنای تعریف ارزش افزوده، از حاصل جمع عواید نهاده های تولید؛ یعنی دستمزد، اجاره، سود بانکی، سود بنگاه و . . .، محاسبه می شود. حال آنکه در روش تفریقی ارزش افزوده از کسر کردن ارزش معاملات واسطه ای از ارزش کل معاملات بدست می آید، یا بطور خلاصه”ورودی – خروجی” مبنای محاسبه قرار می گیرد. (نادران، 1380: 62 و 63)

به این ترتیب:
ورودی – خروجی = سود + اجاره + سود بانکی + دستمزد = ارزش افزوده
براساس دیدگاههای تجمعی و تفریقی، چهار روش مختلف برای محاسبه مالیات بر ارزش افزوده متصور است. نحوه محاسبه در این روش ها به شرح زیر می باشد:
الف) روش تجمعی مستقیم:
(اجاره + سود بنگاه + سود بانکی + دستمزد) × نرخ مالیاتی = مالیات بر ارزش افزوده
ب) روش تجمعی غیر مستقیم:
(سود بنگاه) ×نرخ مالیاتی + (اجاره + سود بانکی+دستمزد) × نرخ مالیاتی= مالیات برارزش افزوده
ج) روش تفریقی مستقیم:
(ورودی – خروجی) × نرخ مالیاتی = مالیات بر ارزش افزوده
د) روش تفریقی غیر مستقیم:
(ورودی) × نرخ مالیاتی (خروجی) × نرخ مالیاتی = مالیات بر ارزش افزو
ده
تفاوت شیوه های مستقیم و غیر مستقیم، از روابط بالا قابل مشاهده است. در روش مستقیم، کل ارزش افزوده در هر مرحله محاسبه و مبنای مالیات قرار می گیرد، حال آنکه در روش غیر مستقیم؛ اجزای تولید کننده ارزش افزوده به طور مجزا مشمول مالیات می شوند (روش تجمعی غیر مستقیم) و یا مالیات کل فروش در هر مرحله محاسبه و مالیات پرداختی به فعالیت های بالا دست، از آن کم می گردد (روش تفریقی غیر مستقیم).
روش غیر مستقیم، بدلیل آنکه فروشنده در هر مرحله ملزم است فاکتور صادر نماید و در آن مبلغ مالیات بر ارزش افزوده اخذ شده از خریدار را مشخص کند، به روش فاکتور نویسی شهرت دارد. از آنجا که امکان محاسبه مالیات بر ارزش افزوده در روش فاکتور نویسی آسان تر از دیگر روشها می باشد، این روش در کشورهای مجری مالیات بر ارزش افزوده بیش از سایر روش ها بکار گرفته شده است. امروزه در جامعه اروپا و اکثر کشورهای بکار گیرنده مالیات بر ارزش افزوده این روش مورد استفاده قرار می گیرد(نادران، 1380: 62 و 63و64)
مقایسه روش مستقیم در مقابل روش غیر مستقیم
دلایل مختلفی برای کاربرد بیشتر روش فاکتورنویسی از طرف صاحب نظران مالیاتی ارائه شده که مهمترین آن ها به شرح زیر می باشد:
1. در روش فاکتورنویسی، بدهی مالیاتی به معاملات تعلق می گیرد و همین مساله این روش را از دیدگاه قانونی و نیز از لحاظ سادگی انجام عمل محاسبه نسبت به سایر روش ها برتر می سازد. به عبارت دیگر، دلیل این برتری منعکس شدن میزان مالیات در صورتحساب های فروش و محاسبه و اعمال آن در هر بار معامله است. این مزیت در روش های دیگر وصول مالیات بر ارزش افزوده موجود نیست.
2. چون در روش فاکتورنویسی بنگاه ها برای کسب اعتبار مالیاتی نیازمند نگهداری کلیه صورتحساب ها و مدارک معاملات هستند، لذا یک سیستم اطلاعاتی واحد و جامع برای حسابرسی ایجاد می شود.
3. نگهداری کلیه صورتحساب ها و مدارک معاملات توسط اشخاص و موسسات، عمل کنترل و حسابرسی را برای دستگاه مالیاتی تسهیل می نماید.
4. در روش فاکتورنویسی، نوعی مکانیزم ضد فرار مالیاتی وجود دارد که به خود کنترلی بودن شهرت یافته است. بدین معنی که اگر بنگاهی در یک مرحله از زنجیره تولید مالیات را نپردازد، بدهی مالیاتی این بنگاه در مرحله ی بعدی تولید باید پرداخت شود. لذا این بدهی به فروشنده مرحله ی بعد تعلق می گیرد. بنابراین، هر خریدار تمایل دارد کالایی را خریداری کند که مالیات آن در مراحل قبل پرداخت شده باشد و بتواند از اعتبار مالیات پرداخت شده روی خریدهایش استفاده کند.
5. هنگامی که در سیستم مالیات بر ارزش افزوده نرخ های چندگانه مالیاتی وجود دارد، روش فاکتورنویسی نسبت به روش های دیگر وصول مالیات بر ارزش افزوده ارجح تر است.
6. هر چند ساده ترین روش محاسبه مالیات بر ارزش افزوده، روش تفریقی مستقیم (روش ج) است، اما به دلیل این که محاسبه ی مالیات بر ارزش افزوده در این روش منوط به مشخص شدن حساب سود و زیان است، و حساب سود و زیان سالانه تعیین می شود، امکان اجرای این روش برای دوره های مالیاتی کوتاه تر از یک سال وجود ندارد. در حالی که روش فاکتورنویسی را به راحتی می توان برای دوره های مختلف (یک ماهه، دو ماهه و . . .) بکار برد.(نادران،66:1380)

2-1-16- وظایف و تکالیف مودیان
تعریف مودی:فعالان اقتصادی اعم از حقیقی یا حقوقی که اقدام به عرضه کالاها و یا ارائه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *