پایان نامه رشته روانشناسی درباره : استفاده از اینترنت

میهمان
فوریه 6, 2019 0 Comment

ت بر خانواده، غالبا شاهدی برای بیتوجهی در اینباره عنوان میگردد اما دلیل اصلی دیگر عدم توجه به نقش، ساختار و ویژگی های متفاوت خانوادههاست.

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

2-2- پیشینه مطالعاتی پژوهش

از زمان تولد وسایل ارتباط جمعی تا کنون تحقیقات زیادی در عرصه تاثیر گذاری رسانه ها، نقش مخاطبان در برابر رسانه، آسیب های رسانه، رسانه ها و چالش های پیش رو ، جامعه و رسانه و غیره انجام شده است. مطالعه تاثیر رسانه ها بر مخاطبان، فعالترین عرصهی تحقیقات در مطالعات رسانهای بوده است و بیشترین اطلاعات نیز در این زمینه جمعآوری شده است. تولد هر رسانه جدید با ترس و نگرانی از قدرت مخرب آن بر مخاطبان همراه بوده و کار به جایی رسیده است که در موارد متعددی رسانه ها به عنوان عوامل دردسرساز جوامع معرفی شدهاند. تحقیقات اولیه در مورد تاثیر رسانه ها به طور ضمنی از برداشتی منفی از اثر مخرب رسانه ها بر جامعه حکایت داشت. اما به تدریج دیدگاه ها تغیر یافت و اینک موضوع تاثیر رسانه ها بر مردم بصورت نحوهی رفتار مردم با رسانه ها مطرح شده است. به عبارت دیگر، به تدریج از الگوی تاثیر مستقیم به سمت الگویی حرکت شده است که در آن قدرت بیشتری به مخاطب داده میشود و مخاطب میتواند پیام رسانهای را مطابق با دیدگاه ها و پس زمینه اجتماعی خود درک و تفسیر کند (ویلیامز،1386:ص187).
اما بررسی اثرات کامپیوتر به طور خاص به دههی 80 میلادی و گسترش استفاده از اینترنت و ایمیل مربوط میشود و تحقیقات متعددی را بر سر آثار فردی و بویژه اجتماعی، آثار سطحی و زودگذر و یا عمقی و دیر پای آن، و برای نشان دادن آثار مثبت ومنفی آن به راه انداخت. اعتیاد اینترنتی، جرایم اینترنتی، اینترنت و بحران هویت، امنیت در اینترنت و غیره از جمله تحقیقات انجام شده در حوزه اثرگذاری اینترنت می باشد.
2-2-1- مطالعات خارجی
نگاهی اجمالی به پژوهشهای انجام شده در خارج از کشور ضمن گشودن چشماندازی گستردهتر درباره مسئله مورد پژوهش میتواند ما را با عوامل موثر دیگر در زمینه اینترنت و آثار اجتماعی آن آشنا کند. از جمله متفکرینی که در این عرصه فعالیت نمودند میتوان به داوناندرسون و همکاران (2010)، مایکل فلمینگ و همکاران(2006)، کاورسبرامانیم وگلوریالین (2007)، زی هو و جاناتان جی (2001)، روبرت کراوت و همکارانش (96-1995)، هومولورا وگانس(1989)، اشاره کرد.
در زمینه امنیت در فضای مجازی نتایج مطالعات انجام گرفته، بیشتر مؤید آن است که خانواده ها نمی توانند با فیلترینگ سد راه فرزندان باشند و والدین باید مساله امنیت در اینترنت را به آنان آموزش دهند. مایکل فلمینگ و همکاران (2006) مدعیاند فیلتر کردن اینترنت توسط والدین، موجب نمی شود که نوجوانان در معرض موارد نامناسب و رفتارهای خطرناک آنلاین نباشند. در عین حال به عقیدهی (میشل ، فینکلور و ولک ،2001؛ اسمیت ،2004) شکی نیست که اتاق های گفتگو (چت روم) میتواند مکانهای خطرناکی باشد که با نظارت مناسب میتواند به محلی برای تعامل اجتماعی نوجوانانی تبدیل شوند که تنها هستند و آنهایی که حس میکنند از سوی والدین یا دوستان نزدیکشان حمایت کافی را دریافت نمیکنند. در پژوهشی با عنوان”استفاده نوجوانان از وبلاگ: مخاطره آمیز یا محافظ؟” توسط داوناندرسون و همکاران (2010م.) یافتهها نشان میدهد که کاربری نوجوانان از وبلاگ فعالیتی متناسب با سن و مثبت است. در این نمونه نوجوانان از وبلاگ برای برقراری ارتباط با دوستان، ایجاد شبکههایاجتماعی و به اشتراکگذاری تازه ها در مورد فعالیتهای مختلفی استفاده کردهاند که به نفع جامعه است. پژوهش انجام شده توسط هومولورا وگانس (1989م.) تحت عنوان گرایش و جهتگیری دانشآموزان دبیرستانی به سوی کشمکش های خانوادگی را مورد بررسی قرار دادند. در این پژوهش ارتباط دانشآموزان با والدینشان شامل برخوردهای آنها، تاثیر اجتماعی محیط خانواده بر طرز تلقی و رفتار آنها بررسی شد. یافتههای این تحقیق مفهوم رایج شکاف نسلی یا جوانی به عنوان دوران طغیان را تائید نمیکند و اکثریت دانش آموزان جهتگیری مثبتی نسبت به والدینشان داشتند و این امر بخصوص در مورد دانش آموزان صدق میکند که در طرز تلقی خود نسبت به کار مدرسه و حرفه آیندهشان هدف گراتر بودند.
در زمینه روابط نوجوانان در اینترنت یافته ها مؤید آن است دوستیهای اینترنتی نسبتا رایج هستند و این دوستیها تمایل دارند که به زندگی واقعی نفوذ کنند. جنیسولاک و همکاران بر پایه یافتههای مطالعات خود اعلام کردند بهتر است به روابط آنلاین از دیده بخش جدایی ناپذیری از زندگی نوجوانان نگاه شود تا جنبهای جدا شده از آنها تا بتوانیم از جنبههای خطرناک آن جلوگیری کنیم. اما نتایج تحقیقات (کاورسبرامانیم و گلوریالین ) که تحت عنوان “نوجوانان در شبکه: کاربری اینترنت و بهزیستی” صورت گرفته نشان می دهد که تعاملات و کاربری نوجوانان از اینترنت احتمال زیادی دارد که نسبت به کاربری محققهای بالغ متفاوت باشد. نتایج پژوهش این فرضیه که “در ارتباط بین کاربری اینترنت و بهزیستی، تفاوت جنسیتی وجود ندارد” را تائید میکند و دلیل آن می تواند عدم تفاوت جنسی در دسترسی و کاربری اینترنت در نمونه گیری باشد.
در مورد تاثیرات اجتماعی اینترنت روبرتکراوت و همکارانش (96-1995) در یک تحقیق طولی تاثیر روانشناختی و اجتماعی اینترنت را سنجیده و نتیجه میگیرند استفاده غالب از اینترنت در منزل برای ارتباط بین شخصی بوده لیکن این امر نباید به یکی انگاشتن تعاملات و روابط بر روی اینترنت با روابط و تعاملات سنتی منجر گردد. اما زیهو و جاناتانجی (2001) تاثیر اینترنت را در زمینه اجتماعی از سه بعد کارکرد خانواده فعالیت های اوقاتفراغت، آزادیهای مدنی و پنهانکاری مورد بررسی قرار دادهاند و مدعیاند در مورد کارکرد خانواده، فعالیت با اعضای خانواده است که بین استفاده کنندگان و عدم استفاده کنندگان تفاوت معنیداری بوجود میآورد. در مورد اوقاتفراغت سه متغیر از پنج متغیر که مربوط به روزنامهخواندن، گوشدادن به رادیو و تلویزیون، ارتباط با دوستان، در بین استفادهکنندگان و کسانی که از اینترنت استفاده نمیکنند تفاوت معنیداری وجود دارد، تأثیر برآزادیهای مدنی مربوط به خشونت و محتوی وقیح و به دست آوردن نوع دوستان است، که در بین استفاده کنندگان تفاوت معنی داری وجود دارد.
افزایش سطح ارتباطات نوجوانان در زمینه های مختلف از جمله موضوعات و مسایلجسمی، روحی و اصلاح رفتار فردی و جمعی و پیامدهای منفی چون افزایش خشونت و ناامنی و جرائم اجتماعی ارزیابی نمودهاند. اما این تحقیقات نیز به بررسی ساختار و ویژگیهای خانواده نپرداختهاند و از نقش تاثیرگذار خانواده در پذیرش یا عدم پذیرش اینترنت و نیز بر الگوهای سبک استفاده از اینترنت غفلت شده است.
2-2-2- مطالعات داخلی:
پیچیدگی تاثیرات اینترنت سبب شده است که هر گروه از پژوهشگران (پزشکان، روانشناسان و روانپزشکان، جرم شناسان و جامعه شناسان) از دیدگاه خاصی به بررسی موضوع بپردازند. تعداد مطالعات انجام شده در ایران پیرامون تاثیرات اینترنت نسبت به کشورهای غربی کمتر است. عمده تحقیقات انجام شده درباره اینترنت در ایران در حوزه جامعهشناسی به بررسی تاثیر اینترنت بر ارزشها، هویت اجتماعی، انزوای اجتماعی و میزان و نوع استفاده از اینترنت پرداخته که در زیر به برخی از آنها اشاره می کنیم.
در حوزه ارزشهای اجتماعی یافتهها مؤید آن است که اینترنت بر ارزشهای خانواده تاثیر منفی دارد. علی محمد جوادی(1383) و مجید کفاشی(1389) در بررسیهای جداگانهای تحت عنوان “تاثیرات اینترنت بر نظام ارزشهای خانواده”نشان دادهاند که رابطه معنادار و معکوسی بین متغیرهای مستقل (شامل دسترسی دانشجویان به اینترنت، استفاده بیشتر دانشجویان از اینترنت، میزان وابستگی دانشجویان به اینترنت، محیط تعاملی اینترنت، فضای صمیمیت، روابط احساسی، وارد شدن دانشجویان در بحث مناظره گروهی، مورد پذیرش واقع شدن دانشجویان در محیط تعاملی اینترنتی، احساس رضایت دانشجویان از احساس گمنامی در اینترنت، میزان اطلاعات خانواده در استفاده فرزندان از محیط های اینترنتی) با متغیر وابسته (ارزشهای خانواده) وجود دارد. در این پژوهش عوامل موثر بر تاثیر میزان استفاده از اینترنت و میزان رضایت از احساس گمنامی در اینترنت بر ارزشهای خانوادگی مورد بررسی قرار نگرفته است. آنان به منظور بررسی تاثیر اینترنت، از نظریات ارتباط جمعی، پویایی گروه ها و کنش ارتباطی هابرماس استفاده نموده اند.

در حوزه روابطاجتماعی میتوان به مطالعات انجام شده توسط مهین شیخ انصاری(1388)” اثر اینترنت بر روابطاجتماعی و فرهنگی نوجوانان در شهر تهران”، منوچهر محسنی، بهزاد دوران و محمد هادی سهرابی حقیقت (1385)” بررسی اثرات استفاده از اینترنت بر انزوای اجتماعی” و بهزاد دوران (1382) “تاثیر فضای سایبرنتیک بر هویت اجتماعی” اشاره نمود. نتایج پژوهش دوران (1382) رابطه معناداری را میان تجربه فضای سایبرنتیک و هریک از سه سطح هویتاجتماعی (هویت خانوادگی، هویت همالان و هویت ملی) پاسخگویان مشخص نساخت، و نشان میدهد که اینترنت بر هویت اجتماعی تاثیر ندارد. اما نتایج پژوهش سهرابی(1385) نشان میدهد میان زمان استفاده از اینترنت در طول شبانه روز و انزوای اجتماعی رابطهای معنادار و معکوس وجود دارد. همچنین مدعی است استفاده اجتماعی اینترنت موجب کاهش انزوای اجتماعی یا به تعبیر دیگر افزایش ارتباطات اجتماعی فرد میگردد. بدین معنا که استفاده از اینترنت به طور کلی موجب کاهش انزوای اجتماعی میگردد ولی این تاثیر زیاد نیست. در این پژوهش سطح سنجش به گروه همالان محدود است.
در حوزه اوقات فراغت میتوان به مطالعات انجام شده توسط سلیمان پاکسرشت(1386) “مصرف اینترنت در سبکهای فراغتی جوانان تهران”و محبوبه بابائی(1384) “الگوی خانواده و سبک فراغتی جنسیتی در تهران” اشاره نمود. پاکسرشت(1386) در زمینه الگوی اوقات فراغت با تقسیمبندی انواع فراغت اینترنتی (سبک فراغتیگذار، دانشمحور و طبقهمحور) نتیجه میگیرد که اهمیت مصرف اینترنت به عنوان رفتاری فراغتی در همه سبکهای فراغتی به یک اندازه نیست و از حیث رفتارهای فراغتی آنلاین، مهمترین خصیصه، مهارت کم در کاربرد اینترنت و غلبه شدید کاربرد سرگرم کننده و ارتباطی اینترنت است. اما بابایی(1384) نتیجه میگیرد فعالیتهای فراغتی مردان به مراتب بیش از زنان است. وی ازحیث الگوی فراغتی با تقسیم انواع فراغت به (سنتی/نیمه مدرن/مدرن) نشان میدهد که طبقات بالا، دارای فعالیتهای فراغتی مدرن و طبقات پائین دارای فعالیتهای فراغتی سنتی هستند. یک تحقیق نیز با عنوان “اینترنت و تغیر اجتماعی در ایران: نگاهی فراتحلیلی با تاکید بر جوانان” توسط منتظرقائم و شاقاسمی (1387) انجام شده و مدعی هستند که اینترنت در میان جوانان مصرف کننده ایرانی تغیرات هویتی بسیاری ایجاد کرده است.
با توجه به مطالعات پیشین میتوان گفت که مفهوم اینترنت و بررسی تاثیرات آن، مفهومی چند بعدی و پیچیده میباشد. به طور کلی میتوان گفت که پژوهش های داخلی پیرامون تاثیرات اینترنت مدعی هستند اینترنت فعال مایشاء و تاثیرگذار بر جامعه و خانواده می باشد و محققین در این پژوهش ها عمدتا با تنظیم پرسشنامه و صرفا با طرح پرسشهای سطحی به بررسی میزان و نوع تاثیرگذاری میپردازند و این سئوالات تنها در مورد تاثیرات مشخصی تنظیم شدهاند در حالیکه پژوهش پیشرو مدعی آن است که خانواده مجموعهای یکدست و منفعل نمیباشد ساختار خانواده در جامعه ایرانی از نقش و پیچیدگیهای خاصی برخوردار است و همین پیچیدگی ساختار خانواده سبب بوجود آمدن انواع نظام های قدرت، نظامهای روابط درون اعضای خانواده و… میشود. از دید این پژوهش ساختار خانواده میتواند به صورت فعال با رسانه (اینترنت) مواجه شده و بر الگوی استفاده از آن تاثیرگذار باشد.
2-3- مبانی نظری
دستاوردهای تکنولوژیک بشر در بهترین صورت، چیزی بیش از تدابیر و نیازهای وی است. مردم تکنولوژی را به گونهای شکل میدهند که برای برآوردن نیازهایشان مناسب باشد (کاستلز 1380:421). هرگاه اختراعی رو میگشاید، معمولا مدتها طول میکشد تا استفادهکنندگانش به مفاهیم ضمنی آن پی ببرند(وینر 178:1372).
بدین ترتیب به سخنی می توان با ویلیام اگبورن هم عقیده بود و تکنولوژی را همیشه نخستین عامل تغیر دانست (محسنی 128:1372و45:1380) لیکن می توان پیشرفت های سریع تکنولوژیک را به عنوان کاتالیزور فرآیند تحول در چارچوب شرایط و روابطاجتماعی، اقتصادی و سیاسی جوامع (محسنی128:1372; تهرانیان18:1372) به حساب آورد که به نحوی دیالکتیکی، دگرگونیهای عظیمی در شئون زندگی انسان پدید آورده است (لنسکی و لنسکی 95-94:1369) و به دگرگونی های عظیمی دچار میشود. پس با این تفاصیل باید با ملوین کرنزبرگ همداستان بود که تکنولوژی نه خوب است و نه بد (مک گین ،1991؛استون ،1998) و برخلاف نظر برخی (Whittle1997:XI) خنثی و بیاثر هم نیست (کاستلز 96:a1380) (به نقل از دوران،1382:ص17).
در اوایل قرن بیستم این اعتقاد گسترده ظهور کرد که رسانه ها بر مردم و جامعه تاثیر قابل توجهی بر جا مینهند. این دیدگاه بدبینانه از تاثیر رسانه ها، متاثر از تئوری جامعهی تودهای و تلاش های آن برای تطابق با تحولات ناشی از پیشرفتهای جدید و گسترش مدرنیته بود. اولین کوششها برای بررسی و ارزیابی نفوذ رسانه ها، ماحصل فشارهای گروه های سیاسیای بود که از تاثیر رسانه ها بسیار نگران بودند.
ویمر و دومینیک (ویمر و دومینیک ،1384:ص10-8) توسعهی پژوهش در باب هر رسانه یا تکنولوژی جدید را تابع یک مدل تکاملی چهار مرحلهای میدانند. در مرحله اول خود رسانه، چیستی، تفاوت و تشابه آن با رسانه های پیشین، در مرحله دوم کاربریها و کاربران رسانه، در مرحله سوم، آثار و پیامدهای رسانه و در مرحله چهارم مدیریت رسانه در دستور کار محققان آن قرار میگیرد. گرایشهای اجتماعی در پژوهشهای اینترنت پس از طی دورهای از کاربرد تخصصی و عمومیت یافتن دسترسی آن، از اواسط دهه 1990 شکل گرفتند. محققان در ابتدا بیشتر به سنخ شناسی کاربران و کاربریهای اینترنت علاقمند بودند و پس از دورهای از رواج اینگونه مطالعات، گرایش به پیامد شناسی اینترنت رونق پیدا کرد. محققان علاقهمند به مسئله اخیر، پیامدهای کاربرد اینترنت را در طیفی وسیع از رفتارهای فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی بررسی کردهاند (ر.ک برینین و کراوت: در دست چاپ و نیز دیمگیو و همکاران:2001: به نقل از پاک سرشت :1386)
بررسیهای موجود در پیامدشناسی اینترنت بر الگوی تحلیلی عامی در زمینه بررسی تعاملات رفتارهای مجازی و واقعی مبتنی هستند که در سنتی پژوهشی با سابقهی در مطالعات رسانههایی چون رادیو، تلویزیون و تلفن در دهه های1970 و1980م، ریشه دارد. ویژگی مهم این چارچوب تحلیلی، تاکید بر تشابهات و تفاوتهای کارکردی رسانه ها در تحلیل پذیرش و در نتیجه پیامدهای آن در الگوهای پیشین رفتار رسانهای کاربران است (ر.ک. مختاریان و همکاران، 2004؛ نیز نک. سالومون، 1986: به نقل از پاک سرشت :1386).
2-3-1- انواع تئوری های مربوط به رسانه
در اوایل قرن بیستم این اعتقاد گسترده ظهور کرد که رسانه ها بر مردم و جامعه تاثیر قابل توجهی بر جای مینهند. این دیدگاه بدبینانه از تاثیر رسانه ها، متاثر از تئوری جامعه تودهای و تلاشهای آن برای تطابق با تحولات ناشی از پیشرفتهای جدید و گسترش مدرنیته بود. اولین کوششها برای بررسی و ارزیابی نفوذ رسانه ها، ماحصل فشارهای گروه های سیاسیای بود که از تاثیر رسانه ها بسیار نگران بودند. یکی از اولین بررسیها در مورد تاثیر رسانه ها به سال 1917 در انگلیس و توسط “شورای ملی اخلاق جامعه” انجام گرفت که نهادی غیردولتی و متشکل از سازمانهایی با پیشینه و اعتقادات سیاسی متفاوت بود (ویلیامز 1386:ص188).
2-3-1-1- تئوری تاثیر مستقیم
تفکر دربارهی تاثیر رسانه ها مراحل مختلفی را پشت سر گذاشته است. تئوریهای اولیه فرض را بر این می گذاشتند که مخاطبان به سادگی تحت تاثیر قرار میگیرند . اولین تئوری در مورد تاثیر رسانه ها