دانلود پایان نامه با موضوع اصوات، میوه، اینجا، توصیف

میهمان
دسامبر 29, 2018 0 Comment

نوع که انتخاب کنند ، و گوشت پرنده از هرگونه که مایل باشند . و همسرانى از حورالعین دارند .نـوجـوانـان بـهـشـتى هر نوع میوه اى که آنها مایل باشند به آنها تقدیم مى کنند ( و فاکهه مما یتخیرون ) . و گوشت پرندگان از هر نوع که بخواهند( و لحم طیر مما یشتهون )” .
مقدم داشتن میوه بر گوشت ، به خاطر آن است که از نظر تغذیه بهتر و عالیتر است ، به علاوه میوه قبل غذا لطف دیگرى دارد. ( مکارم 1370 ج 23 : 224) کـلمه ( فاکهه و طیر )در این آیه شریفه عطف است بر کلمه ( اکواب ) و معناى آن این است که پسران بهشتى پیرامون مقربین در آمد و شدند ، یکى میوه مى آورد هر میوه اى که خود او اختیار کرده باشد ، دیگرى مرغ بریان مى آورد هر مرغى که خود او هوس کرده باشد.
سـپـس به ششمین نعمت که همسران پاک و زیبا است اشاره کرده ، مى گوید: و همسرانى از حورالعین دارند . (طباطبایی ، ج 19 ، 1376 ، 246)
در این سه آیه (ح ، خ ، ع ، ه) همگی از اصوات متوسط هستند . که در اینجا در مقام برشمردن نعمت های بهشتی آمده اند . از آنجا که در این آیات از اصوات شدید و انفجاری که بار تند و غضب ناک دارد استفاده نشده است ، به طور غیر مستقیم بار معنایی آرام و لطیف از این آیات استشمام می شود . مصوت بلند ( وو – ای ) که در این سه آیه آمده است بار معنایی نرم و لطیفی دارد . مصوت های بلند و کشیده بار معنایی نرم و لطیفی دارند و بیشتر در مواقع التماس به خدا و دعا به کار می روند . در اینجا این مصوت ها برای ذکر نعمات بهشتی و آرامش بهشتی آمده اند .

4-2-1-1-4-2- جواب خداوند به منکران خدا و منکران نعمت هایش
أَ أَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزّارِعُونَ ( 64 ) لَوْ نَشاءُ لَجَعَلْناهُ حُطاماً فَظَلْتُمْ تَفَکَّهُونَ (65) إِنّا لَمُغْرَمُونَ ( 66) بَلْ نَحْنُ مَحرُومُونَ (67) .
“آیا شما آن را مى رویانید یا ما مى رویانیم ؟! اگر مى خواستیم آن را مبدّل به کاه در هم کوبیده مى کردیم تا در تعجب فرو روید ! بگونه اى که مى گفتید : براستى ما زیان کرده ایم ، بلکه ما بکلى محروم شده ایم “.
کـار شما تنها افشاندن تخم است ، و ضمیر( ه) در جمله ( تزرعونه ) بـه بـذر و یا به زراعت بر مى گردد ، در قرآن کریم موارد نظیر آن بسیار اسـت ( ام نـحن الزارعون ) و یا این که ما افشانده شما را مى رویانیم و نمو مى دهیم ، تـا بـه حدى که کامل شود ، و دانه دهد ، ( لو نشاء لجعلناه حطاما ) و اگر نمى خواستیم شـمـا را روزى دهـیـم و زراعـت را به ثمر برسانیم ، مى توانستیم آن را گیاهى به درد نـخـور کـرده ، قـبـل از رسیدن به ثمر بخشکانیم و با وزش بادها خرد و متلاشى کنیم، ( فظلتم) آن وقت است که از سرنوشت خود ( تفکهون ) تعجب مى کردید و از آفتى کـه بـه زراعتتان رسیده مى گـفـتید: ( انا لمغرمون ) به راستى در غرامت و خسارت سنگینى واقع شدیم ، مالمان و وقتمان و زحماتمان هدر گشت (بل نحن محرومون ) ، همه اینها به جهنم ، این را چه کنیم که دیگر چیزى نداریم بخوریم و یا بفروشیم و حوایج زندگى خود را فراهم سازیم . (طباطبایی ، ج 19 ، 1376، 275)
اینها نـشان مى دهد که اینهمه آوازه ها از او است ، و هم او است که از یک دانه ناچیز ، گیاهان پرطراوت و گاه صدهـا یا هزاران دانه تولید مى کند ، گیاهانى که دانه هایش خوراک انـسـانـهـا ، و شـاخ و برگش غذاى حیوانات ، و گاه ریشه ها و سایر اجزایش درمان انواع دردهاست.(مکارم 1370 ج 23 : ص259) .
اصوات ( ح ، ه ، ظ ، ع )که از اصوات رخوت هستند در اینجا برای این به کار گرفته شده تا به گونه ای منطقی پاسخ منکران داده شود . گفتنی است بار معنایی این صوت نیز نرم و لیّن است . اصوات رخوت و متوسط بینابین هستند یعنی هم در مواقع غلظت و شدت به کار می روند و هم در مواقع رحمت و آرامش.
هم برای تهدید هست و هم برای تشویق و گاه در معنایی غیر از این دو به کار میرود . مثل یادآوری به انسان که رویاننده حقیقی زراعات خداست و همچنین نابود کننده تمام آن محصولات نیز خداست . پس در هر دو شکل چه پرورش دانه و نطفه و چه نابودی غضبناک مزارع از حروف رخوت استفاده شده است . در آیه 65
تکرار مصوت های کوتاه -َ و -ُ دلالت بر تندی و خشونت دارد و هماهنگ باسیاق آیات عذاب است .

4-2-1-1-5- اصوات متوسط (روان)
اصوات متوسط ، اصواتی هستند که نه صدای انفجاری دارند و نه سایشی و از صدای تودماغی و خیشومی هستند . (انیس ، 1384 : 24) . (ر ، ع ، ل ، م ، ن ) از اصوات متوسط هستند که نه به تندی و نه به سستی ادا می شوند . هدف از به کاربردن این حروف توصیف غلظت و شدت و خشم نیست بلکه گاه هدف توصیف ماوقع است یا توصیف آنچه در آینده اتفاق خواهد افتاد . این حروف همراه با آرامش و لطافت هستد و بار معنایی نرم و آرامی دارند .

4-2-1-1-5- سرنوشت مؤمنان
آیه (( یَطُوفُ عَلَیْهِمْ وِلْدانٌ مُخَلَّدُونَ (17) بِأَکْوابٍ وَ أَبارِیقَ وَ کَأْسٍ مِنْ مَعِینٍ (18) لایُصَدَّعُونَ عَنْها وَ لایُنْزِفُونَ (19))
“نوجوانانى جاودان (در شکوه و طراوت) پیوسته برگرد آنان مى گردند ، با قدحها و کوزه ها و جامهایى لبریز از شراب طهور. شرابى که نه از آن دردسر مى گیرند و نه مست مى شوند . مى فرماید : نوجوانانى که همواره در شکوه و طـراوت جـوانـى بـه سـر مـى بـرنـد گـرداگـرد آنـها مى گردند و در خدمت آنها هستند .”
نـوجـوانـان زیـبـا بـا قـدحها و کوزه ها و جامهاى پر از شراب طهور که از نهرهاى جـارى بـهـشـتـى بـرداشـتـه شـده در اطـراف آنـها مى گردند و آنان را سیراب مى کنند ( باکواب و اباریق و کاس من معین ). امـا نـه شـرابـى کـه عـقل و هوش را ببرد و مستى آورد
، بلکه هنگامى که بهشتیان آنرا مى نوشند نه دردسر مى گیرند و نه مست مى شوند ( لا یصدعون عنها و لا ینزفون ) .
تـنها یک حالت نئشه روحانى توصیف ناپذیر به آنها دست مى دهد که تمام وجودشان را در لذتى بى نظیر فرومى برد . ( مکارم 1370 ، ج 23 : 221)
تکرار حروف ( ع ، م ، ر ، ل ، ن ) که همگی از اصوات متوسط هستند در این سه آیه مشهود است که در اینجا برای توصیف سرانجام روشن و پرنعمت ایشان آورده شده است . البته از سراسر این آیات معنای لطافت و نرمی و آرامش نیز به قلب ها منتقل می شود . از آنجا که حروف متوسط و روان برای هر دو مورد (خشم و عذاب و آرامش و نرمی ) به کار می رود ، در اینجا فقط برای توصیف نعمت های بهشتی آمده است . از طرفی کثرت تکرار مصوت های بلند ( آ – ای )خود دلیلی بر لطافت و نرمی بافت آیات است . البته تکرار حرکت -ِ نیز در این آیات اتفاق افتاده است که دلالت بر نرمی و آرامش دارد .

4-2-1-2-1- مصوت کشیده وبلند
تکرار مصوت بلند و بخصوص کشیده دلالت بر نرمی یک جمله یا آیه دارد . از میان اصوات کشیده ، مصوت بلند (آ) از دیگر مصوت ها تأثیر بیشتری بر نرمی و لطافت بافت دارد که البته فرق این تأثیر با دیگرتأثیرات
اصوات این است که بیشتر در کلام متضرعانه و همراه با خواهش و نیاز یا در مواقع پشیمانی و ندامت به کار می رود . ( انیس ، 1374 : 37 )

4-2-1-2-1-1- توصیف عاقبت بهشتیان و بشارت به آرامش و نعمت وعاقبت جهنمیان و انذار آنها از عذاب
آیه (( وَ لَحْمِ طَیْرٍ مِمّا یَشْتَهُونَ (21) وَ حُورٌ عِینٌ (22) َأَمْثالِ اللُّؤْلُؤِ الْمَکْنُونِ (23)) .
و در جای دیگر ((وَ فاکِهَهٍ کَثِیرَهٍ (32) لا مَقْطُوعَهٍ وَ لا مَمْنُوعَهٍ (33) وَ فُرُشٍ مَرْفُوعَهٍ (34)) .
“و گوشت پرنده از هرگونه که مایل باشند . و همسرانی ازحورالعین دارند ، همچون مروارید (در صدف) و میوه هاى فراوان ، که هرگز پایان نمى گیرد و ممنوع نمى شود و همسرانى والا مقام “.
کـلمه ( فاکهه و طیر )در این آیه شریفه عطف است بر کلمه ( اکواب ) و معناى آن این است که پسران بهشتى پیرامون مقربین در آمد و شدند ، یکى میوه مى آورد هر میوه اى که خود او اختیار کرده باشد ، دیگرى مرغ بریان مى آورد ، هر مرغى که خود او هوس کرده باشد . مقدم داشتن میوه بر گوشت ، به خاطر آن است که از نظر تغذیه بهتر و عالیتر است . سـپـس به ششمین نعمت که همسران پاک و زیبا است اشاره کرده ، مى گوید: و همسرانى از حورالعین دارند . (طباطبایی ، ج 19 ، 1376 ،246)
همچون میوه هاى این جهان نیسـت که محدود به فصول معینى باشد ، و تنها چند هفته یا چند ماه در سال بر درخت ظاهر شود ، و نیز همچون میوه هاى ایـن جـهـان نـیـسـت کـه گـاه خـارهـا مـانـع چـیـدن آن اسـت و گـاه بلندى خطرناک درخت مانند نـخل ، و یا مانعى در وجود خود انسان از خوردن آن وجود داشته باشد ، و نه میزبان اصلى بـهـشـت کـه خـداونـد مـنان است و مأموران او بخل و منعى دارند بنابراین هیچ مانعى در کار نـیـسـت . تکرار مصوت های کشیده ی (و ، ا ، ی) در این چند آیه مشخص است که بیشتر برای ذکر نعمات بی اندازه برای بهشتیان آمده است . قبلا گفته بودیم که تکرار مصوت های بلند دلالت بر آرامش و لطافت در کلام را دارد . که در اینجا نیز توصیف آرامش بهشت و بهشتیان را با هنجار افزایی در کلام با مصوت های بلند وکشیده انجام داده است .
بیشتر از حروف ( ع ، م ، ر ، ل ، ن ) استفاده شده است که از حروف متوسط و روان است . هم در مواقع رحمت و لطافت به کار برده می شود و هم در غلظت و شدت . در اینجا این حروف برای انتقال جوی آرام و پر رحمت بهشت ، گرد هم آمده اند .

4-2-1-2-1-2- توصیف عذاب جهنمیان
آیه (( فِی سَمُومٍ وَ حَمِیمٍ (42) وَ ظِلٍّ مِنْ یَحْمُومٍ (43) لا بارِدٍ وَ لا کَرِیمٍ (44))
“آنها در میان بادهاى کُشنده و آب سوزان قرار دارند ، و در سایه دودهاى متراکم و آتش زا سایه اى که نه خنک است و نه آرام بخش “.
مى گوید: آنها در میان بادهاى کشنده و آب سوزان قرار دارند ( فى سموم و حمیم ) . و در سایه دودى شدید و آتش زا ( و ظل من یحموم ) . بـاد سـوزان کـشـنده از یکسو ، و آب جوشان مرگبار از سوى دیگر ، و سایه دود داغ و خفه کننده از سوى سوم ، آنها را چنان گرفتار مى سازد که تاب و توان را از آنان مى گیرد ، و اگر هیچ مصیبت دیگرى جز این سه مصیبت را نداشته باشند براى کیفر آنها کافى است .( سموم ) از مـاده سـم بـه مـعنى باد سوزان است .
( حمیم ) بـه مـعنى شى ء داغ ، و در اینجا به معنى آب سوزان است . ( یحموم ) نیز از همین مـاده است و در اینجا به تناسـب ظل (سایه ) به دود غلیظ و سیاه و داغ تفسیر شده است سـپـس براى تأکید مى افزاید: سایه اى که نه برودت دارد ، و نه هیچ فایده (لا بارد و لا کریم ) . سایبان گاه انسان را از آفتاب حفظ مى کند ، و گاه از باد و باران و یا منافع دیگرى در بردارد ، ولى پیدا است این سایبان هیچ یک از این فوائد را ندارد .تـعـبـیـر ( کـریـم ) از مـاده کـرامـت بـه مـعـنى مفید فایده است . ( مکارم 1370 ،ج 23 : 238)
در این آیات سه گانه نیز اصوات بلند و کشیده به کار رفته در صورتی که به نظر می آمد که این بار معنایی نرم فقط برای بهشتیان یا به هنگام دعا و تضرع باید به کار می رفته است . شاید به این خاطر باشد که خدا می خواهد با نوعی از نرمی و لطافت پنهان گناهکاران را از قدم گذاشتن در این راه که عاقبتش عذاب و جهنم است منصرف کند ، یا خواهش وتضرع عذاب شوندگان را در جهنم برای پایان دادن به عذاب نشان می دهد .
حرف میم از حروف جهری است و تکرار آن بار معنایی تند و خشن دارد . در اینجا باتوجه به ذکر موار
د و مراحل عذاب ، تکرار میم به تهویل وترس در دل کافران بیشتر دامن می زند . البته میم جزء حروف متوسط نیز می باشد اما گفتیم که حروف متوسط اغلب در مواقع نرمش و آرامش به کار می رود و درصد اندکی نیز در مواقع جهر به کار می رود .

4-2-1-2-2- مصوّت کوتاه
مصوت کوتاه نیز می تواند با تکرارش به هنجار افزایی آیات کمک کند . تکرار اصوات کوتاه بیشتر برای بیان عظمت خدا و بیان عذاب های خداوند و به طور کلی برای نمایش شرایط سخت به کار می رود . سبک ترین مصوت ، مصوت (-َ) می باشد . (-ِ) مصوت متوسط می باشد . سخت ترین مصوت از نظر بیان (-ُ) است .

4-2-1-2-2-1- پاسخ به منکران خدا و معتقدان به تصادفی بودن خلقت دنیا
آیه (( أَ أَنْتُمْ أَنْشَأْتُمْ شَجَرَتَها أَمْ نَحْنُ الْمُنْشِؤُنَ )) . (72) – آیا شما درخت آن را آفریده اید یا ما آفریده ایم؟
مى خواهد بفرماید آیا این آتشى که شما روشن مى کنید خود شما چـوبـش را پـدیـد آورده درخـتـش را ایـجاد کرده اید و یا پدید آورنده اش ما بودیم ؟ این ما بـودیـم کـه آن را وسـیله تذکر و مایه زندگى شما کردیم شمایى که اگر دستگیرى ما نبود سرگردان و بیچاره بودید . (طباطبایی ، ج 19 ، 1376 ، 276)
نخست فایده معنوى آتش که تذکر رستاخیز است مطرح شده ، و بعد فایده دنیوى آن ، چرا که اولى اهمیت بیشترى دارد بلکه اصل و اساس را تشکیل مى دهد .
در مـورد ذکـر ایـن نـعمتهاى سه گانه (دانه هاى غذائى – آب – آتش ) ترتیبى رعایت شده که یک ترتیب کاملا طبیعى است ، انسان نخست به سراغ دانه هاى غذائى مى رود، بعد آنها را با آب مى آمیزد ، و سپس آنرا با آتش طبخ و آماده براى تغذیه مى کند . تکرار مصوت کوتاه (-َ) و (-ُ) برای پاسخ به کسانی است که گمان می برند این دنیا تماما بر اساس صدفه و حادثه است و خدایی وجود نداشته که آنها را پدید آورد . لذا از مصوت های کوتاه کمک گرفته که البته متن را خشن تر کرده است و تاحدودی نشانگر خشم خداوند از طرز تفکر ایشان است . حرف همزه (أ) و (ت) و تکرار مصوت های کوتاه کمک می کند تا لحن آیه تند و خشن تر شود . چون از حروف شدید انفجاری هستند و منکران را بیشتر مورد توبیخ و البته به تفکر بیشتر در حقیقت وا می دارند .
هردو جمله را ابتدائیه (اسمیه) آورده . ( انتم و نحن ) را در ابتدا آورده و از ( همزه و أم ) استفاده کرد تا تاکید کند بر کننده کار . انجام دهنده کار در هر دو جمله مبتدا آمده تا تاکید کند که شما نیستید که آتش را ایجاد می کنید بلکه این ما هستیم که به آتش گرما می دهیم . شما فقط چخماق می زنید ولی عمل اکسید آن با ماست . ما هستیم که آتش را ادامه می دهیم تا خاموش نشود .

4-2-1-2-2-3- عظمت قسم به ستارگان – عظمت قرآن
وَ إِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِیمٌ (76) إِنَّهُ لَقُرْآنٌ کَرِیمٌ ( 77) – “و این سوگندى است بسیار بزرگ ، اگر بدانید . که آن ، قرآن پر ارزشى است “.
تعبیر به ( لو تعلمون) اگر بدانید به خوبى گواهى مى دهد که علم و دانش بشر در آن زمـان ایـن حـقـیـقـت را بـه طـور کـامـل درک نـکرده بود ، و این خود یک اعجاز علمى قرآن مـحـسوب