پایان نامه ارشد با موضوع گندم و برنج، عملکرد گندم، استان فارس

گردیدهاست و مشخص شدهاست که غلظت بالاتر از یک میلی مولار اثر منفی بر روی جوانهزنی دارد و غلظتهای بالاتر از 5/0 میلی مولار رشد گیاه و جوانهزنی را به تأخیر میاندازد. چون در روزهای بالاتر، SA استرس اکسیداتیو را، راهاندازی میکند (Rao et al, 1997).
Wen et al (2008) نشان دادند که سالیسیلیکاسید در ایجاد یک سیگنال احتمالی و پاسخ مقاومتی در گیاهان در مقابل استرس موثر است.
Kang et al (2003) نقش سالیسیلیکاسید را در ایجاد پاسخ دفاعی غیر مستقیم و فعال کردن ژنهای مقاومت گیاهی بیان کردند.کاربرد استیلسالیسیلیکاسید باعث کاهش تجمع رادیکالهای آزاد سوپراکسیداز بافت گیاه و استحکام غشایی سلولی میشود در نتیجه موجب مقاومت گیاه به سرمازدگی می شود (Cai et al, 2006).

کلیات ذرت:

1-1 منشاء و تاریخچه ذرت:
ذرت را گیاه دنیای جدید می نامند و تنها گیاه خانواده غلات است که در کشور های آمریکای مرکزی (مکزیک)، آ مریکای جنوبی و یا آمریکای شمالی تکامل یافته است، طبق نتایج کاوش های به عمل آمده مشخص شده است که حدود 3000 سال قبل از میلاد این گیاه در پرو وجود داشته است. همچنین مشخص گردید که نوع وحشی آن به نام ذرت اندن (Anden) یا ذرت مکزیکی حدود 5900 سال قبل در این کشور کشت می شد (تاجبخش و پور میرزا، 1382).
منشاء اولیه ذرت آمریکای مرکزی است (نورمحمدی 1389). ذرت تا قبل از سال 1492 میلادی (سال کشف امریکا) در قاره آسیا، اروپا و آفریقا به عنوان یک گیاه زراعی شناخته نشده بود این گیاه از قرن های پیش در آمریکای مرکزی و توسط مردم ایندیانای آمریکا کشف شده است و به همین سبب نام لاتین آن از یکی از طوایف ایندیانا به نام Mahis یا Marisi گرفته شده است (خدابنده، 1385).
ذرت یکی از زراعت های رایج در این منطقه بود که بیشتر توسط سرخپوستان قبیله Mahis آمریکای جنوبی کشف می گردید (خدابنده، 1385). لذا کریستف کلمپ در سال 1493 ذرت را وارد اسپانیا گردید و از آنجا به ایتالیا، پرتغال و سایر کشور های اروپایی کسترش یافت. پرتغالی ها در اوایل قرن شانزدهم میلادی ذرت را وارد اندونزی، آفریقا، هندوستان و چین نمودند (نورمحمدی و همکاران، 1389).
کارشناسان فسیل دانهای گرده ذرت را در عمق 70 متری در بلاس ارتس (Bellas Artes)، واقع در شهر مکزیک یافتند و قدمت آن را 60 تا 80 هزار سال تخمین زدند. اسناد و مدارک موجود در مکزیک را مرکز و موطن اولیه ذرت از یک جو وحشی در مکزیک به صورت اهلی در آمد (آمارنامه کشاورزی، 1389).
این تصور که محل اصلی و اولیه ذرت کشور مکزیک بررسی های متعدد و مختلف که در اثر تجزیه ی دانه گرده های ذرت در مکزیک به عمل آمده است و قدمت آن را تقریباً به 8000 سال پیش تخمین می زنند به علت شباهت نزدیکترین گونه خویشاوند ذرت Zea Mexicana (schra) kuntye بوده است که گیاهی یکساله و از نوع گندمیان با کروموزوم های مشابه ذرت معمولی (20= n2 ) می باشد (کریمی ،1386).
کلمه zea لغتی یونانی است که ریشه آن zoein به معنی زندگی است. zea ( zeia) به دانه های پوشیده به ویژه Triticum spelta (گیاه ضروری برای زندگی انسان) اطلاق می گردید (نورمحمدی و همکاران ،1389).

1-2 تاریخچه کاشت ذرت در ایران:
تاریخچه و یا زمان دقیق ورود ذرت به ایران به طور دقیق مشخص نیست. لکن در زمانی که پرتغالی ها از طریق بنادر جنوب به ایران وارد شدند و مدتی نیز در این مناطق سکونت داشتند به احتمال زیاد بذر ذرت را به ایران آوردند و مرکز اولیه کاشت این گیاه نیز در ایران در ابتدا، مناطق مستعد جنوب کشور بوده است. برخی از گزارش کنندگان ورود ذرت را به ایران به دوره شاه اسماعیل صفوی نسبت می دهند. همچنین مقداری نیز از طریق کشور عربستان توسط حجاج ایرانی به کشور وارد شده که به طور مسلم اطلاق کلمه گندم مکه در زمان های گذشته در برخی از مناطق کشور به این گیاه از این مسئله ناشی گردیده و در حال حاضر نیز در آذربایجان ذرت را مکه می نامند (خدابنده ،1385).

1-3 اهمیت محصول ذرت:
ذرت گیاهی تک لپه ای،یکساله با مسیر فتوسنتزی C4 و بیش از پانصد نوع فراورده از آن بدست می آید. اهمیت ذرت بدلیل داشتن راندمان بالقوه بالا در تبدیل انرژی خورشیدی به انرژی شیمیایی و سازگاری آن در محدوده فوق العاده وسیعی از شرایط محیطی است (خدابنده ،1386 ، مؤدب شبستری و مجتهدی ،1385).
یکی از عوامل به زراعی، شناخت دقیق اثر متقابل میان عملکرد تک بوته و تعداد تک بوته در واحد سطح است که اثر تعیین کننده ای در موفقیت زراعت دارد. تغییر ساختار عملکرد تک بوته مهم در گیاه ذرت که نوع مصرف را مشخص می کند، تعداد گیاه در واحد سطح می باشد (نورمحمدی و همکاران ،1382).
تغییرات تراکم یکی از عوامل اصلی تعیین کننده عملکرد می باشد، مهم این است که دانسته شود که هر عامل موثر در عملکرد تک بوته گیاه زراعی با تغییر تراکم چگونگی واکنش نشان می دهد. از طرفی طرز قرار گرفتن گیاه نسبت به هم در تراکم های متفاوت توسط الگوهای مختلف کاشت اعمال می گردد و از نظر متخصصین زراعت بهترین الگوی کاشت، الگویی است که تا حد امکان به مربع مستطیل نزدیک باشد (سرمدنیا و کوچکی، 1387). در آزمایشی بر روی ذرت مشخص شد که افزایش تراکم از 3 الی 12 بوته در متر مربع تا شیری شدن تغییری در راندمان استفاده از تشعشع نداشته است (Gustavo et al, 2006).
ذرت بدلیل ویژگی های بسیار زیاد خود، به ویژه به دلیل قدرت سازگاری با شرایط اقلیمی گوناگون بسیار زود در تمام دنیا گسترش یافت و مکان سوم را بعد از گندم و برنج از نظر سطح زیر کشت بخه خود اختصاص داد. مقاومت مطلوب نسبت به خشکی،
ورس، عملکرد زیاد در هکتار، قدرت قرار گرفتن در تناوب های مختلف با گیاهان و آب و هوای گوناگون قدرت پذیرش کامل مکانیزاسیون در مراحل مختلف کاشت، داشت و برداشت، کشت های متوالی به مدت چند سال و سهم عمده و نقش روز افزون ذرت در تامین مواد غذایی مورد نیاز انسان، دام، طیور و مصارف صنعتی از جمله دلایل دیگری هستند که باعث توسعه بسیار زیاد کشت ذرت گردیدهاند (نورمحمدی و همکاران،1389). ذرت به دلیل موارد مصرف زیاد و کیفیت و ارزش غذایی بالا در سطح وسیعی از جهان کشت می شود و در آمریکا نظر به اهمیت و ارزش اقتصادی فراوان به “سلطان محصولات کشاورزی” معروف است (کریمی، 1386).
ذرت گیاه مفیدی است که تقریباً کلیه قسمت های آن اعم از ساقه، برگ، دانه و حتی کاکل و چوب بلال آن مصرف می شود و بیش از 500 نوع فراورده های گوناگون از آن بدست می آید (میرهادی ، 1380). ذرت از لحاظ کیفیت غذایی نیز گیاه ارزشمندی است و تنها مشکل آن کمبود اسید های آمینه ضروری لیزین و تریپتوفان است (میرهادی، 1380).

1-4 اهمیت اقتصادی ذرت:
سطح زیر کشت و همچنین مصرف ذرت طی سال های اخیر در اغلب کشور های جهان به سرعت افزایش یافته و این نسبت از سال 1984 به بعد بعلت اهمیت زیادی که فراوده های مختلف آن در دنیای امروز دارا می باشند، رشد زیادتری داشتند و در حال حاضر سطح زیر کشت آن به حدود 385 میلیون هکتار و مقدار محصول آن به حدود 1270 میلیون تن بالغ گردیده و بعد از گندم و برنج در بین غلات مقام سوم را احراز نموده است و متوسط تولید دانه آن در جهان از هر هکتار حدود 4750 کیلوگرم و علوفه سیلویی آن به حدود 43000 کیلوگرم بالغ گردیده است (FAO, 2005).
ذرت به یکی از مهمترین گیاهان صنعتی در آمریکا تبدیل شده است، تولید واریته های جدید ذرت، دارا بودن درصد روغن بالا به عنوان غذای دام (گاو)، طیور و خوک افزایش می یابد(کوچکی و خواجه حسینی، 1387). در سال های اخیر استفاده از واریته های جدید ذرت به عنوان یکی از مهمترین شیرین کننده ها (گلوکز و فروکتوز)، در نوشابه های غیر الکلی مطرح است (امام و ثقه الاسلامی، 1384) ، این واریته ها همراه با دیگر واریته های دارای آمیلوپکتین بالا و آمیلوز بالا نشان از جایگاه برتر این گیاه در صنعت دارد و گلوتن حاصل از ذرت فراوری شده نیز در تغذیه دام ها استفاده می شود (کوچکی و خواجه حسینی، 1387).
در اواخر ده? 1980 مصرف غلات د غذای دام سالیانه 1 تا2 درصد افزایش یافته است عامل دیگر تبدیل غلات به اتانول برای سوخت خودرو هاست که تنها در سال 2000 حدود 15 میلیون تن ذرت در آمریکا به اتانول تبدیل شد و در سال جاری این رقم به 85 میلیون تن رسید (کوچکی و خواجه حسینی، 1387).
تنها 15 درصد جمعیت جهان از 12ز گونه گیاهان حاصل می شود که امروزه تنها سه گیاه گندم، برنج و ذرت حدود 60 درصد کالری و 56 درصد پروتئین مورد نیاز انسان را تأمین می کنند (Janic, 2001؛ نورمحمدی و همکاران، 1384).در حال حاضر تنها 30 گونه تقریباً 95 درصد کالری و پروتئین مورد نیاز انسان را تأمین می کند که بیش از این 56 ذرصد غذای انسان تنها از سه گونه گیاهی برنج (26 درصد)، گندم (23 درصد) و ذرت (7 درصد)تأمین می شود ((Janic, 2001 به طور متوسط ترکیبات شیمیایی دانه خشک ذرت به شرح زیر می باشد:
نشاسته 77 درصد ، روغن 5 درصد ،قند 2 درصد ، پنتوزان 5 درصد ، پروتئین 9 درصد و خاکستر 2 درصد در صنعت از 100 کیلو گرم ذرت با 16 درصد رطوبت، 63-64 کیلوگرم نشاسته و 3 کیلوگرم روغن استخراج می گردد و از باقی مانده آن کنجاله برای تغذیه دام استفاده می شود (نورمحمدی و همکاران، 1389).

1-5 اهمیت ذرت علوفه ای:
ذرت علوفه ای سبز به ذرت هایی گفته می شود که قبل از تشکیل کامل بلال درو شوند. بهتر است به هنگام گل کردن اقدام به درو کرد تا علف ترد باشد، در این حالت ذرت حاوی 90-85 درصد آب است و در حدود 20-25 تن در هکتار عملکرد دارد (کریمی، 1386).
ذرت علوفه ای به علت دارا بودن مواد قندی و نشاسته ای زیاد و عملکرد قابل توجه یکی از نباتات مناسب برای تولید علوفه سبز و سیلو محسوب می شود به هنگام سیلو شدن به علت غنی بودن از قند و سایر هیدرات های کربن به مواد افزودنی نیاز ندارد (خدابنده، 1385). ذرت علوفهای را به عنوان گیاهی با توانایی بالا و سازگاری در اکثر مناطق کشور می تواند نقش مهمی در تأمین علوفه مورد نیاز دام به ویژه فصل زمستان ایفا نماید (چوگان، 1375).
امروزه با ادامه فعالیت پژوهندگان ذرت و ایجاد لاین ها و هیبرید های جدید عملکرد ذرت تا حدود زیادی بهبود یافته است. عمده استفاده ذرت تولید دانه و علوفه سیلویی است (کریمی، 1386؛ یزدی صمدی و عبدمشیانی، 1383).
ذرت یک گونه علوفه ای مهم است که برای مصرف به صورت سیلاژ کل گیاه برداشت می شود (Coors, 1995). این گیاه با وجود داشتن یک مرحله برداشت دارای عملکرد ماده خشک بالایی است. ذرت سیلو شده یک منبع انرژی مهم در تغذیه دام است و پایین بودن پروتئین آن نیز به سادگی از طریق افزایش سویا یا آفتابگردان در جیره غذایی دام قابل رفع می باشد (چوگان، 1375).
سیلاژ آن به آسانی تهیه می شود و یک علوفه خوش خوراک با کیفیت پایدار برای دام می باشد و انرژی بالاتری نسبت به سایر علوفه ها داراست. تولید سیلاژ ذرت نسبت به سایر علوفه ها به کارگر کمتری نیاز دارد (کریمی، 1386).
ذرت از جمله گیاهانی است که از نظر علوفه و دانه مورد توجه است. عملکرد علوفه بالا و صور مختلف به صورت سبز یا سیلویی، کشت این گیاه را از نظر اقتصادی توجه پذیر ساخته است. نسبت تولید علوفه به کل محصولات زراعی در کشور 12/20 درصد است که از سال 1374 ت
ا 1380 سیر صعودی داشته است (جلیلی، 1382).

1-6 سطح زیر کشت در ایران و جهان:
ذرت یکی از غلات مهمی است که کشت آن به عنوان یک گاه زراعی جدید در دهه 1350 در ایران مطرح شد و کم کم جایگاه نسبتاً خوبی را در الگوهای کشت به خود نسبت داد (کوچکی و خواجه حسینی، 1387). براساس آمار موجود (بی نام، 1386) سهم ذرت دانه ای از کل غلات در ایران در سال زراعی 1385- 1384، 12/3 درصد بوده است که بعد از گندم، جو و برنج بیشترین سهم را در تولید دانه غلات در ایران دارا بوده است.
توسعه جهانی ذرت 800 میلیون تن و سطح زیر کشت آن 152 میلیون هکتار می باشد و این گیاه از نظر تولید بعد از گندم و برنج در رتبه سوم قرار دارد. از این میان سهم تولید ایران 2 میلیون تن و سطح زیر کشت آن 350 هزار هکتار می باشد (FAO, 2009).
در سال 2004 میلادی سطح زیر کشت ذرت جهان 145 میلیون هکتار بوده است. متوسط سهم ایران از سطح جهانی در این دوره حدود 9 درصد بوده است. سطح زیر کشت ذرت ایران در سال زراعی 84-1382 برابر 276 هزار هکتار بود و میزان تولید آن به 955/1 میلیون تن رسید. براساس آخرین بررسی ها در سال زراعی 84-1382 استان فارس با سطح زیر کشت 102201 هزار هکتار، بیش ترین سطح را در بین استان ها برابر 37 درصد از کل سطح زیر کشت ذرت کشور را به خود اختصاص داده است (چوگان، 1386).
تولید ذرت در سال 2001 در جهان بر اساس آمار منتشره از سوی سازمان خواروبار کشاورزی جهان (FAO) 599 میلیون تن بوده است ایالات متحده آمریکا با تولید 235 میلیون تن ذرت در سال 2001 با سهم 17/39 درصد از تولید جهانی، در بین کشور های تولید کننده این محصول جایگاه ویژه ای داشته است. کشور چین با 40/18 درصد از تولید جهانی در مقام دوم قرار گرفته و سهم این دو کشور مجموعاً 59 درصد بوده است، پس از ایالات متحده امریکا و چین، کشور برزیل با 9/6 درصد سهم در تولید جهانی رتبه سوم را به خود اختصاص داده است. سایر کشور ها هر کدام سهمی کمتر از 2/3 درصد داشته اند. سهم ایران در تولید جهانی 17/0 درصد بوده است (FAO, 2001). اصلاح و توسعه ذرت در جهان و خصوصاً در آمریکا همچنان از دومنبع انتقال ژن ها و انتخاب زنوتیب های منحصر به فرد برای اهداف علوفه ای وصنعتی ادامه پیدا می کند (کوچکی و خواجه حسینی، 1387).
در طی چهار دهه گذشته، افزایش عملکرد غلات در جهان بسیار چشمگیر بوده است به طوری که عملکرد ذرت، برنج و گندم در طی سال های 1960 تا 1994 تقریباً دو برابر شده است (Janick, 2001) و طی قرن اخیر چین، فرانسه، انگلستان و مکزیک عملکرد گندم و ذرت خود در هکتار را 4 برابر افزایش داده اند و عملکرد ذرت در آمریکا نیز 4 برابر شده است (طراوتی، 1381).که در جدول زیر سرعت افزایش عملکرد ذرت در برخی از کشور ها و نیز درصد افزایش سالیانه عملکرد آورده شده است:
جدول1-1 سرعت خطی افزایش عملکرد ذرت در برخی کشورها از سالهای 1966 تا 2000 (کوچکی،1383).

محصول

منطقه/کشور

خط روند عملکرد
(کیلو گرم در هکتار)

سرعت افزایش
(کیلو گرم د

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *